De moeite waard

Hoe was die achtste 26ste van het jaar 2026? Zoooooooooooooo bijzonder, zo de moeite waard. Ik kan er niet meer aan uit hoe het jaar 2026 ons meeneemt in ons verdriet, ons gemis, maar ook in vreugde, in warmte en in herinneringen. Zara zo ver weg en vaak toch ook zo dichtbij. De 26ste van augustus is opnieuw een warme dag. Vandaag is de startdag van onze organisatie. Wij werken met een 400-tal collega's binnen Katholiek Onderwijs Vlaanderen. Niet evident om iedereen samen te krijgen op één plaats. Nog minder evident om een programma te voorzien waar iedereen zich in kan vinden. Eigenlijk een onmogelijke opdracht. De ene wil dit, de andere wil dat en nog iemand anders wil nog iets helemaal omgekeerd. Wij komen op deze manier een drietal keer samen. Bij de nieuwjaarsreceptie wat mij tot op heden nog nooit gelukt is om te gaan. 'Gelukkig Nieuwjaar' wensen en voornemens en dromen horen voor het komende jaar het blijft moeilijk. Ooit had ik de hoop dat dit wel zou beteren, maar hoe verder in de toekomst, hoe realistischer het wordt dat dit gewoon lastige zaken blijven. Wat ik wel merk in een vertrouwde omgeving, in een kleine kring met alleen maar mensen rondom mij die ik ken, is het anders. Niet dat het dan wel lukt om deze dingen uit te spreken, maar het maakt het wel zachter en leefbaarder. Na de nieuwjaarsreceptie is er de afsluiting van het schooljaar, waarbij ieder jaar een uitstap wordt georganiseerd. Beurtelings in elkaar gestoken door een andere regio. Een derde keer is de startdag van het nieuwe werkjaar in augustus. Daar zijn we vandaag. Zoals ik al zei, is de plaats van samenkomst al een hele uitdaging. Mensen over heel Vlaanderen samen krijgen op één plek. Er is gekozen voor het cultureel centrum in Puurs. Een hele rit om te rijden. Voor het eerst echt in mijn rol als coördinator, dat maakt het spannend, maar ook fijn. De laatste dagen krijg ik meer en meer de bevestiging dat ik de juiste stap heb genomen. Nu ik niet meer in mijn dubbele rol zit en mij volledig op deze nieuwe functie kan concentreren, voelt het echt goed. Ik kom meer en meer in mijn rol en dat geeft voldoening.

Enkele weken geleden, net voor we de vakantie ingingen, werd ik gevraagd om vandaag een werkwinkel te organiseren: 'Verhalenvertellers'. Eerst kreeg ik het benauwd want een sessie geven over hoe je verhalen vertelt, dat vind ik moeilijk. Want een verhaal vertellen is iets dat gebeurd, dat ik niet kan uitleggen. Dat in mijn lijf zit. Dat komt of net niet. Maar snel werd duidelijk dat het niet ging over hoe leer je anderen een verhaal vertellen, wel over hoe inspireer je anderen met je verhaal door het te delen. Opnieuw mogen vertellen over Zara, over ons verhaal, over onze berg die zo hoog is en waarbij de top onzichtbaar lijkt. Maar ook over onze liefde, onze meid die ons blijft inspireren. Natuurlijk zeg ik hier 'ja' op en dan ook nog eens op de 26ste. Straf toch. De werkwinkel staat gepland in de namiddag. Eerst komt Nick Van Langendonck langs.

''Nick deelt in zijn boek 'Het goede doen wérkt 'zijn persoonlijke verhaal van tegenslag en groei, waarin hij de diepgaande inzichten ontdekte die nu centraal staan in zijn visie op de moderne bedrijfswereld. Zijn zoektocht leidde hem van Europa tot India en het Midden-Oosten, maar de grootste wijsheid vond hij verrassend genoeg in de eeuwenoude verhalen van de Bijbel.

In een tijd waarin concurrentie vaak wordt gezien als dé weg naar succes, daagt Nick ons uit om anders te kijken: hoe kunnen organisaties floreren door menselijkheid en samenwerking centraal te stellen?

Zoals bij de voorgaande RE-LIGIE momenten gaan we nadien met elkaar in gesprek en denken we samen na over hoe goed doen kan werken.' (UitVlaanderen.be)

Ik geef toe, ik voel altijd meteen spanning in mijn lijf als er een bezinning wordt aangekondigd of een verteller die op één of andere manier deze moeilijke materie komt verwoorden. Als deze dan nog eens vervat zit in een hele voormiddag, dan word ik pas echt zenuwachtig. Misschien moet ik proberen om er mij vooraf niet over op te jagen. Maar dat lukt mij nog niet. Als ik hoor dat de bijbel er ook voor iets tussen zit, begin ik echt te wiebelen op mijn benen. Ik voel de spanning letterlijk in mij branden. Mijn lichaam krimpt in elkaar en de kriebels kruipen tot in mijn tenen. Ik leerde ondertussen op deze momenten niet ergens in het midden te zitten, maar iets of wat aan de kant, zodat ik kan vluchten. Of eerder kan zorgen voor mezelf. Want momenten als deze maken soms dat mijn tranen komen en niet meer te stoppen zijn. Om daarna nog dagen, soms zelfs weken op mijn lijf te blijven hangen. Dat is misschien de reden waarom ik mij er vooraf al druk over maak, het is al te vaak gebeurd en de herstelperiode voor mijn emotioneel brein is vermoeiend. Misschien ben ik gewoon bang, elke keer opnieuw. Ook vandaag zit ik hier niet op mijn gemak. De zaal is gevuld met meer dan 400 collega's. Na de inleiding door onze directeur generaal komt Nick de zaal in. Eerst dacht ik dat het een werknemer was, die nog snel iets kwam vertellen. Tot ik door kreeg dat hij de spreker was. Op één of andere manier stelde hij mij meteen gerust. Zelfs met zijn verhalen rond de bijbel. Hij heeft mij meteen mee omdat heel veel wat hij vertelt, overeenkomt met mijn leven. Op een bepaald moment gaat het om iets dat hem overkomen is, waardoor hij alles in een ander daglicht is gaan zien. Alsof hij het licht heeft gezien en beseft heeft waar het leven echt toe doet. Helaas vaak door iets negatiefs dat ons overkomt in het leven. Voordat hij verder gaat met zijn verhaal, stelt hij een vraag aan de zaal. 'Wie heeft in zijn leven iets meegemaakt dat zijn of haar leven verder bepaald heeft. Dat zijn of haar leven over een andere boeg heeft doen gooien.' Ik voel mijn hart sneller slaan, veel sneller slaan. Ik zou willen roepen, IK! Niet omdat ik mezelf graag hoor praten, maar omdat ik iedereen wil vertellen hoe belangrijk het leven is, het echt leven, niet het werkleven. Ik voel mezelf warm worden, rood zelfs. Mijn armen en mijn benen worden zwaar. Hoe graag wil ik de micro vragen, hoe zeer durf ik dit niet. Ik denk na, als ik het niet doe dan ga ik hier spijt van hebben. Als ik het wel doe, dan stel ik mij wel zeer kwetsbaar op voor al mijn collega's, mijn hele organisatie. Een eerste collega doet haar verhaal. Eerlijk ik weet totaal niet meer waar het over ging. Ik zit zo in mijn eeuwige bubbel van twijfel dat ik wel een stem hoor, maar dat ze onmiddellijk verdwijnt uit mijn bubbel. De spanning in mijn lijf staat op een hoogtepunt. Ik zou eigenlijk willen schreeuwen, misschien gewoon willen weglopen. En dan opeens klinkt er een stem in mijn hoofd en in mijn hart. 'Mama, gewoon doen, jij kan dit. Ik ben bij je en ik wil dat je vertelt over mij, over hoe belangrijk het leven is.' Mijn collega is klaar met haar verhaal en mijn hand vliegt als vanzelf de lucht in, liefst zou ik willen roepen en springen, kies mij. Maar je kan je ook wel voorstellen dat er niet heel veel kandidaten zijn om hier in de grote zaal zijn of haar verhaal te vertellen. Dus mijn hand is op dit moment de enige die in de lucht zwiert. De micro komt mijn kant uit. Mijn hart klopt in mijn keel, in mijn hoofd, zelfs in mijn allerkleinste teen zo lijkt het wel. De volgende paar seconden lijken minutenlang te duren. Alsof de micro in slowmotion naar mij toe komt. Ik zie niemand meer rondom mij. De bubbel rondom mij onsluit zich volledig, het lijkt alsof ik alleen in de zaal zit. Alleen maar wel met Zara. Ik voel haar op mijn schouder en in mijn hart. Mijn handen worden klam. Mijn hart gaat nog sneller slaan. De micro wordt in mijn handen gestoken. Mijn stem trilt lichtjes. Ik voel tranen opkomen, maar kan ze tegenhouden, want dit is belangrijk. Deze boodschap is belangrijk, de moeite waard om het voor al mijn collega's te vertellen.

'Op 26 maart 2018 verongelukte onze jongste dochter van 13 in een verkeersongeval vlak bij ons huis. Dit heeft mijn hele leven overkop gegooid. Niets is nog hetzelfde. Alles wat u daarnet vertelde, begrijp ik. Eén gebeurtenis zorgde ervoor dat mijn hele leven anders is geworden. Deze namiddag ga ik mijn verhaal vertellen, graag deel ik met jullie allen de laatste zin die ik daar ga zeggen, een boodschap die ik iedereen wil meegeven. Die belangrijk is. De dag van het ongeval was ik directeur op een school, de dag na het ongeval was mijn stoel al terug bezet. Maar de stoel bij ons thuis is na 8,5 jaar nog steeds leeg en zal dit voor de rest van ons leven blijven.'

Ik geef de micro terug en slik mijn tranen weg. Ik voel aan mijn hart en denk 'Lieve Zara, zo moeidig van jou, dank je wel voor die laatste zet.' Ik voel een hand op mijn schouder van een collega, sommige draaien zich om en geven een knik vol warmte. En dan gaat Nick verder. Ik blijf in een waas zitten in mijn bubbel. Ik hoor Nick en vind het echt inspirerend. Ook zijn verhaal krijgt nog een droevige wending, maar ook een kracht die hem brengt tot waar hij nu staat. Stilletjes aan gaat mijn hart terug langzamer kloppen, verdwijnen mijn kriebels, voelen mijn armen en benen terug lichter. Bijzonder, echt bijzonder dit moment. En weet je wat ik denk minder en minder na over wat de ander hier nu van vindt. Daar gaat het niet om, al heb ik maar één iemand kunnen overtuigen om anders na te denken over het leven dan zou ik al gelukkig zijn. Na de lezing staat een intervisie in kleine groepjes gepland over Nicks verhaal. Tijdens de pauze, tijdens de intervisie volgen er nog schouderklopjes, bedankjes. Sommigen zeggen hoe moedig dit was. Voor mij is dit niet moedig. Elke mama, elke ouder doet alles voor zijn kinderen. Wie zou niet zijn leven geven voor hen? Iedereen toch, iets waar ik niet over zou moeten nadenken. Ik zou onmiddellijk willen ruilen als ik haar daarmee kon terugbrengen. Overleven in dit nieuwe leven is niet moedig, het is niet krachtig. Het is gewoon de liefde van mijn kinderen die nooit verdwijnt dat ervoor zorgt dat ik blijf rechtstaan en toch blijf doorgaan ondanks de voortdurende pijn die ik overal voel. Een andere collega komt naar mij toe, zij vertelt mij over haar dochtertje Roos die stil geboren is. Ik voel onmiddellijk de verbondenheid, de warmte.

Dit was de voorronde want deze namiddag mogen Zara en ik opnieuw naar voren treden. In een bos achter het cc van Puurs ligt een heel mooi wandelpad, waar we met een groep van 40 collega's verdeeld in twee groepen onze verhalentocht doen. Op elk bijzonder plekje houden we halt en vertelt iemand zijn verhaal. Bij elke stap die ik zet voor ons verhaal zie ik of een wit pluimpje of een vlinder. Het lijkt alsof Zara zoals Hans en Grietje deden een spoor van pluimpjes en vlinders voor mij neerlegt. Dan is het aan ons, Zara en ik, ons verhaal over onze berg. Over de mensen die mee klimmen, over het cijfer 26 en over hoe het leven verder gaat. Ons verhaal wat we ook brachten op het directiecongres. Heerlijk vind ik het om te vertellen, de woorden vloeien eruit. Ik denk niet dat ik één keer 'euh' zeg tijdens deze momenten. Alsof ik niet moet nadenken, gewoon bezig zijn met wie we zijn en wat we doen. Gewoon weten dat Zara weer een plekje krijgt in menig hart. De zon schijnt door de bomen, de warmte verwarmt letterlijk mijn hart. Ik voel de kriebels in heel mijn lijf. Kippenvel tijdens het vertellen, ze zit erbij op mijn schouder, in mijn hart, in mijn hoofd. Volgens mij staat ze gewoon letterlijk naast mij ons Zara. Ze vertelt mee. Zo nu en dan loopt ze rond in de kring en luistert naar de mensen, ziet tranen, ze lacht en huilt mee om ons verhaal, haar verhaal. Zo fijn dat ik deze kans krijg, zo fijn dat er mensen kiezen om te komen luisteren. Momenten als deze zijn de moeite waard, ze geven energie. Ze doen mij ontdekken waarom ik hier nog rondloop en waarom dit zo belangrijk is. Een collega vervolgt en vertelt over een schilderij, over hoe dit zijn leven heeft beïnvloed en dat van zijn kinderen. Een andere collega vertelt over cathechist zijn en weer een andere het verhaal over zijn hond. Hoe vreemd het ook klinkt, het leek alsof elk verhaal voorbereid was om te volgen op het vorige verhaal. Allemaal zo anders en toch allemaal even warm en respectvol gebracht. Deze namiddag brengt rust en bevestigd wat ik al wist. Het leven is meer dan werken. Het leven is meer dan de drukte van de maatschappij. Tijdens de terugtocht komt een collega naast mij lopen. Ze zegt: 'Eerlijk, ik wilde jouw verhaal echt niet horen. Ik heb zelf twee kinderen van die leeftijd en ben zo bang dat hen ooit iets overkomt. Ik wilde jou verhaal echt niet horen. Ik vind dit veel te confronterend. Maar ik wilde het verhaal van onze collega echt wel horen en daarom koos ik toch om mee te gaan met deze groep. Ik wil je bedanken want ik ben nu heel blij dat ik jouw verhaal wel heb gehoord. Het doet mij nog meer beseffen waar het leven om draait.' Ik bedank haar en vertel haar dat ze vooral moet leven en niet met angst moet bezig zijn. 'Pak jouw kinderen straks eens goed vast en geniet van elke seconde, zelfs de vervelende momenten zou je missen.' Een traan pinkt bij haar weg, maar ik denk dat ze vanaf vandaag anders gaat kijken naar het leven, naar haar kinderen. Misschien maar voor even, maar misschien ook gewoon voor haar hele verdere leven. Tijdens de volgende weken, zal er nog regelmatig een collega naar mij toekomen om mij te bedanken. Ik hoor hen vertellen dat ze bewust tijd maken voor hun kinderen. Dat ze bewust tijd maken voor zichzelf en dat dit dankzij mijn verhaal is. Er zijn zelfs enkelingen die mij komen vertellen: 'Van heel de voormiddag toen in Puurs, is mij maar één ding bijgebleven en dat is jouw boodschap. Ik ben er echt even niet goed van geweest, maar het heeft mij doen nadenken. Dank je wel hiervoor.' Let op, ik wil zeker niet vertellen dat mijn woorden die van Nick hebben overschreven, want dat is zeker niet het geval. Maar zoals ik zei, als ik maar één enkele kan overtuigen over mijn boodschap is deze missie geslaagd. Dus deze achtste 26ste van het jaar 2026. Misschien wel de meest bijzondere van alle acht buiten die van maart, uiteraard. Als ik 's avond laat thuis kom ben ik moe, maar vooral voldaan. Praat ik tegen Zara in mijn hoofd. Voel ik mijn gemis weer erg kortbij, dat is het gevolg van dagen als deze. Maar het is het dubbel en dik de moeite waard.

Vandaag is het de laatste zondag van de zomervakantie. Ook al ben ik reeds twee weken aan het werk, toch blijft dit speciaal. Ooit juf, altijd een beetje juf denk ik dan. De voorbije weken is Raf serieus ziek geweest. Eigenlijk is hij nog niet helemaal top. Toch willen we er vandaag even uit, even ontspannen, even gewoon zondag houden. Deze namiddag spelen Rudi en Veerle weer. Vorige keer was zo leuk dat we vandaag opnieuw richting Lommel rijden. Raf neemt ook vandaag de mondharmonica mee, al voelt hij zich nog te ellendig om er waarschijnlijk iets mee te doen. We komen aan in een gezellig, fijn, klein café: 'Het brouwershuis'. Het is smal uitlopend tot een bredere ruimte waar Rudi en Veerle zullen optreden. De uitbaters van de café zijn echt toffe mensen en de rosé is super lekker. De muziek begint te spelen. Als je ons vorig verhaal hebt gelezen, dan heb je ontdekt hoe de muziekmicrobe beetje bij beetje terug in Raf zijn lijf begint te nestelen. Stilletjes aan begint hij zijn oude liefde terug uit te vinden. Met dank aan heel wat mensen die hem onrechtstreeks een duw in de rug hebben gegeven. Ik vertel hem dat het vooral een mooie ode is aan Zara, om haar op deze manier terug tot leven te brengen. Door muziek te brengen, dat wat zij zo graag deed. Door mijn woorden, blijf ik haar laten bestaan. Hij kan hetzelfde doen met zijn muziek. Ik weet dat dit ontzettend moeilijk is en niet evident, toch voel ik een verandering. Rudi en Veerle vragen of hij opnieuw zijn mondharmonica mee heeft en spreken af dat hij tijdens de tweede set dan toch weer 'Pianoman' mee zal spelen. Ik heb het vorige keer al gezegd, maar Rudi en Veerle zijn echt heerlijk om naar te kijken en naar te luisteren. Ze brengen een positieve vibe die ik moeilijk kan beschrijven. Ze brengen ook muziek anders dan anders, liedjes anders dan anders, blije muziek. Opnieuw komt het liedje 'Door de wind' voorbij, weeral krijg ik kippenvel. Dan is het de beurt aan Raf. Alsof het nooit anders is geweest gaat hij tussen Rudi en Veerle staan. Als ik vorige keer al ontroerd was, dan ben ik dat dit keer nog meer. Ik denk dat ik het vorige keer ook al heb geschreven, maar Raf heeft echt geen idee hoeveel talent hij eigenlijk wel heeft. Zo straf wat hij hier presteert. Er gebeurt ook iets in de ruimte. Ik hoor mensen 'Oh' en 'Wauw' roepen. Er wordt gefilmd en meegezongen. Zoals Zara tijdens mijn verhalen om mijn schouder zit en in mijn hart. Zo zie ik haar nu bij Raf zitten in zijn hart, in zijn stem, in zijn hoofd, in zijn lijf,... Magisch om te zien. Na dit korte intermezzo komt hij naast mij zitten als de cafébaas naar achter loopt. Hij komt terug met een doosje. Hierin zit een mondharmonica. Hij geeft het aan Raf. 'Dat is een goeie', zegt Raf, 'Goed merk.' 'Kan je er iets mee?', vraagt de cafébaas, 'Hij ligt hier al zeker 20 jaar, ik kan er niks mee. Als jij hem kan gebruiken, krijg je hem van mij. Als je ooit nog eens terugkomt, dan moet je wel een liedje hierop spelen.' Krijg je het ook warm, kippenvel? Bijzonder toch. De rest van de namiddag verloopt zoals vorige keer, vrolijk en opnieuw worden we in de ruimte opgenomen, door de mensen rondom ons. Mensen die we niet kennen, maar die ons meezuigen in hun bubbel van plezier, vreugde en fun. Raf springt nog een keer het podium op en zingt enkele liedjes mee, alsof hij nooit wegeest. 'How many times' van Lori Spee is een liedje wat we leren kennen door dit vrolijk duo. Het voelt een beetje als ons lijflied. Zowel Raf als ik worden meteen vrolijk bij het horen van dit liedje. Het blijkt een liedje te zijn over vallen en opstaan, met enkele rake boodschappen. Maar bovenal is het een vreugdevol deuntje, dat ons deugd doet. We zetten het de laatste dagen op in de auto. Elke loopsessie start met dit liedje. Het geeft energie en zit vol herinneringen aan deze mooie dagen. We eindigen weer veel te laat voor een zondagavond. Weet je nog vorige keer, we zouden maar eventjes blijven. Ook vandaag was dat het plan. Opnieuw is het mislukt en ik vind het helemaal niet erg. Ik wil Veerle en Rudi bedanken om de muziek terug in huis te brengen. Om Raf de muziek terug te laten voelen. Hij heeft er terug zin in. Hij maakt terug plannen. Waarschijnlijk zal hij nog wel eens een liedje meedoen, meezingen of begeleiden met de mondharmonica, meer moet dat niet zijn, om zijn microbe verder te laten groeien en op zoek te gaan. Misschien staat hij volgende zomer wel weer zelf op het podium. Raf en zijn gitaar. Of misschien staat hij ooit terug op het podium met zijn partners in crime. Zijn partners waar hij jaren samen mee muziek heeft gemaakt. Zij die ooit samen begonnen en samen stopten, elk om een reden. Wie weet ooit. Ik blijf in ieder geval hopen. Wie weet is de microbe besmettelijk en komt de goesting om zo nu en dan terug samen muziek te maken bij elk van hen terug. Al was het maar een paar keer of gewoon ergens in de kelder... Want muziek zegt meer dan woorden. Zoals Veerle zei: 'Raf ademt muziek'. Altijd heb ik het geweten, gevoeld, gehoord,... Sterven doe je pas als er niet meer over je wordt gesproken, zeggen ze wel eens. De voorbije jaren bleef de muziek stil, doodstil, omdat het te moeilijk was om hem te bespelen, om hem te beluisteren. Waardoor het leek alsof het voorgoed verdwenen was. Tot de stemmen terug begonnen klinken, de muziek terug begon te spelen. De muziek is nooit helemaal weg geweest, ze is even verdwenen, ver weg gestopt... maar na lang zoeken heeft Raf ze terug gevonden en stilletjes aan, akkoord per akkoord komt ze terug tevoorschijn. Anders dan voorheen, maar vooral ontzettend magisch want steeds als je goed luistert klinkt er een tweede stem, Zara. Waardoor ook haar stem beetje bij beetje terug klinkt... terug zingt... De moeite waard dit, zo de moeite waard.

Met het einde van augustus komen we stilaan dichter bij de start van het nieuwe schooljaar, bij 1 september. Nog zo een dag in de rij van, ooit wordt het wel beter, maar tot op de dag van vandaag nog steeds niet. Een dag van overleven, van dragen, van niet te veel moeten en willen, van het is wat het is. De cirkel van invloed ik weet niet of je die kent. Maar eigenlijk is het simpel, alles waar je geen invloed op hebt, steek daar ook geen energie in, want dat is zo zinloos. Ik zou kunnen vechten tegen mijn gevoel bij die eerste schooldag. Ik zou willen proberen om dan toch te vallen. Of ik zou kunnen stoppen met dit alles en gewoon doen wat lukt, want ik heb er geen invloed op en mijn dochter komt nooit meer terug. Niemand die dit kan veranderen. Ik ben dan ook blij met het begrip dat er op mijn werk is. Ik zal werken deze dag, maar niet in een school. Niet op die plaatsen waar op dagen als vandaag al de pijn zit. Ik denk dat het komt omdat ze op één of andere manier altijd 13 zal blijven. Altijd die puber die op deze dag naar school zou gaan. Tijdens onze startdag houdt de collega die bezig is met personeelstijdschrift mij tegen en vraagt mij of ik een artikel wil schrijven over 1 september. Ik verschiet eerst en voor ik iets kan zeggen, zegt hij: 'Ik kan mij voorstellen dat die bij jou er anders uitziet dan bij iedereen anders. Zou jij dit willen vertellen?' Wat ben ik blij voor deze erkenning. Zeker wil ik dat doen. Op deze dag als ik thuis aan het werk ben, tijdens de lunchpauze naar het kerkhof ga en na de werkdag ga lopen, eindig ik met het schrijven van dit artikel. Mijn gevoel van deze dag, hoe is die verlopen, hoe is die gegaan. Nu ik er nog midden in zit en ik eindig met een beetje hoop. Die hoop waar ik deze morgen mee opstond. Tot vorig jaar dacht ik nog, nooit wordt deze dag beter. Vandaag zeg ik misschien ooit weer wel. Ik deel graag wat ik schreef en hoe voor mij deze dag verder liep. De grootste uitdaging, binnen het aantal tekens blijven ;), want dat zijn er niet zoveel.

'Tamelijk grijs, niet echt warm, maar ook niet koud, het weer straalt letterlijk mijn gevoel uit. 1 september 26, deze ochtend openen mijn ogen en meteen voel ik de zwaarte, de knoop in mijn maag, de pijn en het gemis. Net als elke dag van de voorbije acht jaar, maar soms zoals vandaag nog net dat beetje meer. Een blik in de spiegel toont het verdriet, een traan ontsnapt. Ooit genoot ik van deze dag, van de geur, van de spanning,… Dit alles is gestopt de dag dat ons Zara naar de andere kant verhuisde. Voor altijd 13, wat maakt dat elke eerste schooldag een herinnering oproept aan die laatste keer samen. Toen een tas vol toekomstdromen en goesting om aan het nieuwe schooljaar te beginnen. Vandaag een dag van overleven, van nooit meer, van volhouden tot hij voorbij is. Eentje waarop ik elke ontmoeting met een kind, een school, een leraar vermijd. Omdat het niet lukt, ik zou huilen uren aan een stuk, dagenlang moeilijk functioneren. Daarom veilig in mijn nestje, thuiswerk, terugdenkend aan alle eerste septemberdagen met mijn meisjes. Met in mijn hart een sprankeltje hoop dat ooit 1 september terug een beetje kleur krijgt als ons toekomstig kleinkind zijn eerste stapjes zet richting schoolpoort. Want hoop doet (over)leven.'

Na deze eerste schooldag staat een speciaal weekend gepland. Ons mama, boemi, wordt dit jaar 70. Vorig jaar gingen we met de hele familie naar Pairi Daiza voor hun 50ste -huwelijksverjaardag. We verbleven er toen twee dagen. Het was toen zo bijzonder dat we dit opnieuw wilden doen. Aangezien we weer iets te vieren hebben, gaan we terug richting daar. Net als vorige keer verblijven we bij de ijsberen. Iets voor de tweede keer doen, brengt altijd wat risico mee. Zeker als de eerste keer goed is meegevallen. De lat ligt dan ook erg hoog, de verwachtingen zijn eigenlijk immens. We kijken met z'n allen uit naar deze uitstap. Met heel ons gezin vertrekken we zaterdagmorgen met vier auto's richting het grootste dierenpark van België. Heel ons gezin, met ééntje extra de baby in Judy haar buik en zeker ook met ééntje in het hart van ons allen Zara. Enkele jaren geleden zou het mij niet lukken om deze uitstapjes te doen, het zou te pijnlijk zijn. Naarmate de jaren verstrijken leerde ik omgaan met de constante pijn en het voortdurende gemis. Waardoor weekenden als deze evenveel vreugde brengen dan verdriet en daardoor in deze nieuwe wereld als fijn worden ervaren. Want zoals ik zo vaak al heb gezegd, het zou zo raar zijn, als het verdriet er niet meer was. Tijdens elke voetstap denk ik aan haar, voel ik haar, weet ik ze is er bij. In tegenstelling tot vorige keer staan er dit keer twee zonnige dagen op het programma. Toen was het vooral grijs en nat. Vandaag is het blauw en warm. Het park stelt niet teleur. We vertrekken langs de andere kant dan vorige keer en komen zo terecht op heel wat nieuwe plaatsen die we toen nog niet hadden gezien. En dan is er nog het nieuwe gedeelte 'Edenya'. Als verblijver mogen we hier 24 op 24 in. Als je een dagkaart koopt, heb je hier een apart ticket voor nodig en moet je een tijdslot reserveren. Wij mogen gewoon doorlopen en moeten niet in rijen staan aan te schuiven. Eigenlijk is Edenya een mini dierentuin op zich. Vooral de manier waarop dit gedeelte is ingekleed en opgezet is prachtig. Cactussen meer dan twee meter hoog, in verschillende vormen en maten. Knalgele papegaaien die doorheen het gebouw vliegen. Aapjes die los lopen en vooral hangen doorheen de ruimte. Waterpartijen met helder blauw oceaan water zo lijkt het. Middenin de ruimte liggen huisjes waar je ook in kan verblijven. Er hangt een grote hangbrug die van de ene kant naar de andere kant loopt. Via een smalle, hoge roltrap geraak je hierop en kan je deze helemaal beklimmen. Als kers op de taart is er een grote vlindertuin. Dit gedeelte van het park is afgemaakt met fijne netten, als zacht draad. In de tuin vliegen de vlinders in het rond. Grote felblauwe vlinders, gekleurde, matte, maar ook kleine fijne vlinders. Ik heb wat opgezocht en blijkbaar vliegen er 750 tropische soorten. In twee kasten hangen poppen die stilletjes aan uitbloeien tot vlinders. Het hele proces is waarneembaar. Zodra ik de vlindertuin binnenloop, komt er eentje goeiedag zeggen. Alsof er een kusje wordt gegeven op mijn schouder, heel kort, maar genoeg om kippenvel te krijgen. Prachtig.

Als we in de late namiddag onze kamer betreden, dan is het gevoel niet anders dan vorige keer. 'WAUW', zo mooi, zo bijzonder. De witte beer ligt lui bovenop een grote steen, niet veel zin om zich te tonen. Pas als er appels worden gegooid tijdens het vieruurtje vindt hij het de moeite om zich te verplaatsen. Het blijft indrukwekkend om een dier zo groot zo kortbij te zien. De kamer is verdeeld in een ruimte onderaan en eentje bovenaan. Op beide ruimtes is een tweepersoonsbed, terwijl Raf en ik hier alleen verblijven. Een persoonlijke brief verwelkomt ons, samen met een doos luxe koekjes. De badkamer is immens, het bed ligt heerlijk. Na het eten, mogen we terug het park in. Op het moment dat alle bezoekers naar huis zijn. Het voelt alsof we hier alleen zijn. Het is stil en rustig tegelijkertijd. Terwijl we aan het wandelen zijn, voel ik mij even gewoon gelukkig. Gewoon fijn. Ik kijk rondom mij en zie mijn gezin, mijn familie en bedenk mij hoe hard ik Zara mis. Maar het is door de combinatie van de twee dat ik mij toch ook echt even gelukkig kan voelen. Dat ik blij ben dat dit terug kan. En weet ik dat ze er altijd bij zal zijn.

De zon gaat sneller onder aangezien het ondertussen september is en tegen tien uur zijn onze benen zwaar en is bij iedereen de kaars uit. Moe maar zeer voldaan gaan we allen onze kamer op, uitkijkend naar morgen, een nieuwe dag, samen. Na het ontbijt gaan we opnieuw het park in. Tegen de middag nemen we de trein. Hij voert ons doorheen heel wat plaatsen en op het einde besluiten we dat we ondertussen overal wel geweest zijn. Zoals iedere keer gaan we op zoek naar een souvernir om bij Zara op het kerkhof te plaatsen. Zo brengen we Pairi Daiza een beetje tot bij haar. Dit keer wordt het een vlinder met een lichtje in. Na het bezoek aan de vlindertuin is dit het enige juiste cadeau. Met z'n allen gaan we terug richting Meeuwen, waar we afsluiten met frieten. Oh ja, zoals ik dus zei wordt ons mama dit jaar 70. Een dag die we niet zomaar voorbij kunnen laten gaan. Je gaat zeker in onze blog lezen hoe we deze dag in november gaan doorbrengen. Als voorsmaaktje geven we vandaag een puzzel aan haar. 250 stukjes om in elkaar te zetten. Als dat is gelukt, heeft ze de uitnodiging van haar eigen feestdagje. Iets om nu al naar uit te kijken, maar eerst staat er nog heel wat anders bijzonders gepland. Traditiegetrouw leggen we ook dit weekend vast in een familiefoto, eentje met iedereen erop die erbij was, maar dan ook echt iedereen... Hartverwarmend... Kippenvel... Zo de moeite waard...

Oh ja, de puzzel die was de dag erna 's morgens al gemaakt ;).

Na ons bijzonder weekend, zitten we snel terug in de realiteit van het dagelijks leven. Het schooljaar is ondertussen volop vertrokken en ook binnen mijn job als coördinator begin ik meer en meer mijn draai te vinden. Er is nog heel veel dat ik niet weet, maar er is ook al heel wat dat ik wel al weet. Op donderdag 17 september staat ons Festival van de Hoop gepland. Misschien moet ik je eerst meenemen in de binding of de niet binding die ik heb met dit festival. Dit ging voor het eerst door op 20 september 2019. Ik was toen pas terug aan het werk na meer dan een jaar thuis na het overlijden van ons Zara. Het starten is niet zacht verlopen, het was zelfs heel moeilijk. Naar school gaan en daar mijn moed bijeen rapen om te werken in een omgeving die niet meer de omgeving leek die het ooit was. En dan was er opeens de uitnodiging van het festival van de hoop. Ik was toen nog meer gevoelig dan ik nu ben voor berichten als dit. Ik herinner mij dat ik huilde, dat ik dacht wie stuurt mij nu zoiets. Ik heb mijn pedagogisch begeleider echt boos geantwoord, hoop, er is geen hoop meer. Mijn leven is gestopt, nooit zal ik naar dit festival komen... Op dat moment zat ik nog zo diep, als ik hier nu over nadenk, eigenlijk niet in staat om te gaan werken. Eigenlijk onverantwoord zelfs om in die toestand bezig te zijn met dat waar ik niet mee bezig moest zijn. Het festival van de hoop kende bij mij dus vanaf het begin iets dat mij een wrang gevoel gaf. Het was dan ook iets dat ik steevast links liet liggen. Geen hoop voor mij. Tot ik zelf ging werken voor de pedagogische begeleidingsdienst en het festival terug op mijn pad kwam. Mijn gevoel veranderde uiteraard niet, maar dit festival is zoals een schoolfeest. Eigenlijk worden we daar verwacht, eigenlijk hoort dat erbij. Ik heb de eerste keer mijn moed bijeen geraapt. Ik ben gegaan, maar kon vroeger vertrekken omdat ik de dag erna nog iets anders belangrijks had. Het lukte. Vorig jaar was het evenement zo groot, dat het heel anders aanvoelde. Dit jaar is het een versie geworden in 'Boutique' stijl. Kleinschalig. Dit jaar ben ik coördinator. Ondanks dat het wrange gevoel blijft, voel ik mij ook verantwoordelijk. Er zijn zoveel zaken die niet meer lukken, bezinningen, eucharistievieringen, luisteren naar kinderkoren, maar dit wilde ik voor mezelf toch doen slagen. Het Festival van de Hoop, want na acht en een half jaar is er terug hoop. Niet dat het goed gaat komen, maar hoop dat ik dit wel overleef tot de dag dat ik haar terug zal zien. Hoop dat er lichtpuntjes op ons pad komen die ons helpen bij dit overleven, die sommige dagen zachter maken. Hoop dat nieuw leven terug wat vreugde brengt in ons gezin. Dus ook vandaag zoek ik al mijn moed bij elkaar en ga naar het Festival van de Hoop. Als coördinator bestaat mijn taak vooral uit netwerken. Veel mensen ken ik nog niet. Ik ben blij dat iedereen naamkaartjes draagt, zodat ik hen toch met de voornaam kan aanspreken. Tijdens deze editie heeft de organisatie Reginald Moreels kunnen strikken voor een lezing. Reginald is een inspirerende man, maar ook een beetje een warhoofd. Hij beantwoordt vragen, maar blijft soms zo lang vertellen dat het antwoord er vaak eentje is van meerdere vragen. Maar wat mij het meest heeft geraakt zijn, zijn eerste woorden. Want dit vat het helemaal voor mij samen. Ik probeer het te vertellen zoals het bij mij is binnengekomen. HOOP, hoop is iets dat er altijd is, zelfs in tijden van oorlog en ellende. Je kan hoop benaderen op twee manieren. HOOP dat alles goed komt zoals zo vaak wordt gezegd. 'Ooit komt alles goed', zeggen mensen dan, 'bijna'. Is steevast mijn antwoord. Of HOOP dat ook al weet je dat nooit alles goed komt, je toch gaat voor het leven en probeert te hopen dat het je brengt wat je hoopt. Dit is mijn interpretatie van zijn HOOP. Dit is hoe ik hoop wil zien, want neen het komt nooit meer allemaal goed, maar mijn hoop blijft dat we overleven en zelfs momenten hebben van 'leven'. Dank je wel Reginald om dit voor mij nog eens helder te krijgen in mijn hoofd. En misschien om mij een beetje de bevestiging te geven van gedachten die er in mijn hoofd zweven. Maar het meest bijzonder gebeurt na zijn uiteenzetting. Toen we de zaal in gingen waren er niet veel plaatsen meer vrij. Vooraan op de tweede rij waren nog net drie plekken. Wij waren met twee. Ik schuif de rij in en denk ga ik op de middelste stoel zitten of schuif ik helemaal door tot bij de mevrouw die al in de rij zit. Op één of andere manier is er iets dat mij zegt gewoon door te schuiven, misschien omdat dit het meest logische is of misschien omdat... Na de lezing zie ik de mevrouw naast mij, naar mij kijken en dan spreekt ze mij aan. Of ze even iets mag zeggen. 'Ik lees je blog, wil je aub niet stoppen op het einde van het jaar? Wil je blijven schrijven? Jouw verhalen inspireren me zo. Ik volg je al vanaf het begin. Ik las jullie boeken.' Zij heeft zelf meer geluk gehad, want ook zij was op 12 jarige leeftijd het slachtoffer van een verkeersongeval. Het verschil met Zara, zij kan het nog navertellen. Het raakt mij dat het haar raakt terwijl ze het vertelt. Dat het haar raakt dat zij de kans kreeg om verder te leven en ons Zara die kans niet kreeg. Het raakt mij dat iemand op dit Festival van de Hoop waar ik net de bevestiging kreeg dat hoop niet wil zeggen dat alles goed moet komen, dat ik net hier zo een mooie boodschap krijg. Kippenvel over heel mijn lijf. Het kan niet anders, hier zit ze weer voor iets tussen. De zaal is gevuld met 100 mensen, hoe groot is de kans dat ik net op deze plek kom te zitten, naast deze vrouw. Ik vertel haar dat ze echt mijn avond heeft gemaakt en ik meen dat. Het legt een dekentje over mijn gevoel dat het deze dag overnam. Het voelt als een kracht, als een hand op mijn schouder. Maar vooral het brengt ons Zara terug zo dichtbij. Haar naam mogen noemen doet elke keer opnieuw zo goed, voelt warm en doet mij binnenin stralen. De rest van de avond lijk ik op wolkjes te lopen en is mijn hart gevuld met extra veel Zara liefde. Dank je wel, jij prachtig mens.

Tijdens het voorlaatste weekend van september gaan we samen met Judy en Sander op kinderwagen jacht. Ik herinner mij nog heel goed dat ik samen met mijn mama de koets ben gaan kopen voor Judy en later ook Zara. Zo trots en fier dat ik was. Ik mocht kiezen wat ik mooi vond. Veel heb ik geleend en tweedehands gekocht voor ons eerste kindje. Maar een kinderwagen die moest nieuw zijn. Ik zag mezelf al wandelen met de wagen. Heerlijk. Dit fijne gevoel wilden we onze dochter ook geven. Het gaat om iets materieels en toch iets belangrijk. Samen gaan we de winkel in. We worden welkom geheten door een de winkelbediende die ons het volgende uur helemaal onderdompelt in de wereld van kinderwagens. Veel is er veranderd en veel ook niet. Na anderhalf uur zijn we eruit en is de kogel door de kerk. We hebben een wagen, een prachtig machien zoals Raf zegt. Het is met geen duizend woorden te beschrijven wat deze zwangerschap met mij doet. Ik droom wekelijks over de baby, over Judy. Ik ben mega bezorgd over haar. Ik word er met momenten zelfs erg emotioneel door. Ik wil zo graag voor hen zorgen, zo graag beter doen dan ik ooit heb gedaan. Ik wil zo graag dat ze gelukkig zijn, onbezorgd. Wat kijk ik uit naar onze eerste ontmoeting. Als onze ogen elkaar voor de eerste keer kruisen. Wat ga ik voelen? Wat ga ik denken? Hoe gaat dat zijn? Het is zoal bijzonder als er leven groeit in de buik van je dochter. Wonderlijk hoe deze week per week groeit en de baby groter en groter wordt. Hoe ga je eruit zien, jij lief klein nieuw mensje. Wat breng jij vreugde in ons leven, zoveel vreugde. Jij zorgt ervoor dat er meer en meer dagen zijn die de moeite waard zijn.

Net voor de 26ste heb ik even een moeilijke dag, het is een tijdje geleden. Een minder goede dag start soms 's morgens vanaf het moment dat ik mijn ogen open doe. Soms ook gewoon in het midden van de dag. Vandaag weet ik niet goed wanneer dit gevoel begonnen is. Maar tegen de avond ben ik op, moe, voel ik mij gespannen en hyper. Ken je dat het gevoel dat je hart sneller en sneller wil kloppen, maar je lijf ontzettend moe is. Ik denk heel even, wat ben ik aan het doen in dit leven, wat mis ik je toch zo erg. Om dan weer terug in hyper te gaan. Het is een vreemd gevoel en ik kan het niet verklaren. De dagen die volgen beloven vooral heel veel goede dingen en de dagen die voorbij gingen waren ook niet bijzonder slecht. Maar het gemis is nooit ver weg en op één of andere manier is het vandaag dichtbij. Misschien net omdat ik weet wat er aan gaat komen en daarbij ook jij weer op een andere manier bij zal zijn dan ik en wij zouden willen. Elk vreugdemoment blijft een rouw kantje hebben, ik denk dat dit kantje mij even onder de voeten heeft. Maar morgen is een nieuwe dag... Op deze nieuwe dag schijnt de zon, is de lucht fel blauw en ruikt het terug even naar zomer. Mijn gemis is er even erg dan gisteren, maar mijn dip is beter. De spanning lijkt uit mijn lijf verdwenen en ook de hyper is terug gaan liggen. Vandaag staat een afdelingsdag gepland en net daar haalde ik mijn inspiratie voor de titel van ons verhaal. Want bij het nalezen voor we opnieuw online gaan, valt mij iets op. Meestal valt mij dit op tijdens het schrijven en dan weet ik, hier gaat het over. Deze woorden staan zoveel in mijn verhaal dat ze automatisch de titel vormen. Dit keer kwam het laat binnen, na het lezen weet ik het ' De moeite waard' en pas dan bedenk ik... Hoe straf is dit? Vandaag op onze teamdag hoorde ik voor de tweede keer deze week, maar pas nu komt het echt binnen over 'de moeite plek'. Ik vertaal het graag naar onze realiteit. Soms moet je moeite doen om iets te bereiken, maar uiteindelijk is het daarna vaak de moeite waard dat je het gedaan hebt. Wat doen we de voorbije acht en een half jaar moeite om te overleven, om te blijven doorgaan elke dag opnieuw. De ene dag lukt al beter als de ander. Maar hoe meer ik schrijf over alles wat ons overkomt, als ik denk aan ons eerste kleinkind, aan de familiemomenten die weer zo echt aanvoelen, dan weet ik dat ondanks de pijn en de moeite, het de moeite waard is om er voor te blijven strijden, elke dag opnieuw. Net zoals het de moeite blijft om Zara mee te nemen in onze reis van het leven elke dag opnieuw, elke seconde, ons hele leven lang. Laat ons samen gaan, hoeveel moeite het soms ook kost, om het leven toch regelmatig de moeite waard proberen te maken...

En net daarom maken we ons vandaag, op deze 26ste van de volgende maand klaar voor een wel heel bijzonder weekend... een weekend dat de moeite waard is en waar jullie volgende keer alles over gaan kunnen lezen...